«Manchester Yunayted» tarixiy buyuk klub sifatida qolmoqda. Ammo tarixiy maqom va jamoaning haqiqiy kuchi — bu ikki xil narsa. Aleks Fergyuson ketgandan so'ng, klub doimiy ravishda asosiy trofeylar uchun da'vogar bo'lishini tasdiqlamayapti. Chempionlar ligasiga qaytish esa, uning barqarorlikdan qancha uzoqda ekanligini ko'rsatmoqda.

Bu yerda «o'rtamiyona» so'zi — jamoaning bahosi, undan endi avvalgi evropalik elita darajasidagi futbolni kutish mumkin emas. Bahorda uchinchi o'rin yozda muammolarni bekor qilmaydi, bir mag'lubiyat esa klubdagi o'n uch yil davomida davom etayotgan tartibsizlikni izohlamaydi.

Fergyuson davrida «Manchester Yunayted» 38 ta trofeyni qo'lga kiritdi, shu jumladan 13 ta Angliya chempionligi va ikki Chempionlar ligasi. So'nggi chempionlik 2012/13 yilgi mavsumda bo'lib o'tdi — bu shotlandiyalik murabbiyning oxirgi mavsumi edi.

Bu raqamlar muxlislar kutgan standartni tushuntiradi. «Yunayted» muvaffaqiyatsiz davrlarni boshdan kechirishga qodir jamoa sifatida qabul qilinardi, ammo keyin birinchi o'rin uchun kurashga qaytardi. Xatolar yo'qolmasdi, ammo kamdan-kam hollarda klubning doimiy holatiga aylanardi.

2013 yildan keyin savol o'zgardi. Avvalgi muhokamalar yangi chempionlik uchun nima qilish kerakligi haqida edi. Endi esa — qaysi murabbiy va qaysi o'yinchilar jamoani hech bo'lmaganda kuchlilar qatoriga qaytaradilar, tituqlar haqida gapirmasa ham bo'ladi.

2020/21 mavsumda «Yunayted» ikkinchi o'rinni egalladi, keyin esa oltinchi o'ringa tushib ketdi. 2022/23 mavsumda uchinchi o'ringa qaytdi, so'ngra sakkizinchi o'rinda tugatdi. Yana bir yildan so'ng — o'n beshinchi, atigi 42 ochko to'pladi. Bu silliq ko'tarilish emas va hatto bir darajada barqaror qolish ham emas. Bu keskin sakrashlar, har bir muvaffaqiyatli mavsumni qayta isbotlash kerak. Jamoa qaytish haqida gapirish huquqiga ega, ammo kuz keladi va u buni odatiy holatga aylantira olmaydi.

2025/26 mavsumda «Manchester Yunayted» uchinchi o'rinda tugatdi. Maykl Karriq, jamoani yanvarda boshqargan, uni Chempionlar ligasiga olib chiqdi, may oyida esa to'liq bosh murabbiy sifatida ikki yillik shartnoma oldi. Bunday natijani o'rtamiyona klubning yutug'i deb atash adolatli bo'lmasdi, ammo muammo davomiylikda. Uchinch o'rin poydevor bo'lishi kerak, yangi inqirozdan oldin qisqa nafas olish emas. Hozirgi paytda kuz, klub haqiqatan ham bahordagi taraqqiyotni mustahkamlaganiga shubha tug'diradi.

Fergyusondan keyin «Yunayted» turli mutaxassislarga ishonib kelmoqda: Devid Moyes, Lui van Gaal, Jozef Murinyo, Ole-Gunnar Sulsher, Erik ten Xag, Rubin Amorim. Hozirda jamoani klub afsonasi — Maykl Karriq boshqaradi. Vaqtinchalik tayinlanishlar ham bo'ldi, jumladan Ralf Rangnikning ishlari. Uzoq ro'yxat o'z-o'zidan har bir murabbiy muammolar qurboniga aylanganini isbotlamaydi. Har birida o'z xatolari yetarli edi. Ammo bu, to'liq tiklanish uchun to'g'ri odamni topish yetarli degan g'oyani yanada ishonchsiz qiladi.

Ten Xag 2024 yil oktyabrda ishdan bo'shatildi. Amorim

Bir xil savollar turli murabbiylar davrida qaytib kelganda, muhokama qilish kerak bo'lgan narsa nafaqat benchidagi familiya. Klubga ketma-ketlik kerak: o'yin uchun aniq talablar, tarkib bo'yicha kelishilgan qarorlar va taraqqiyotni baholash mezonlari. Aks holda, yana bir mutaxassisni o'zgartirish yangi boshlanishga aylanish xavfini tug'diradi.

Sentyabrda «Manchester Yunayted» uch yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta Chempionlar ligasida o'ynadi. Boshlanish umidli bo'ldi: 4:0 hisobida «Sabah» ustidan g'alaba qozondi. Ammo keyin ikki mag'lubiyat ro'y berdi: 13 oktyabrda «Yunayted» «Atletiko»ga 0:2 hisobida yutqazdi, 21 oktyabrda esa turnirda debyut qilayotgan «Komoga» 1:4 hisobida mag'lub bo'ldi.

Ikki oktyabrdagi mag'lubiyatlar umumiy hisobda 1:6. Ozarbayjon klubiga qarshi g'alaba ishonchli evropa chiqishi boshlanishi bo'lmadi. Aksincha, keyingi raqiblar yana turnirga kirish va uning talablariga mos kelish o'rtasidagi farqni muhokama qilishga majbur qildi. Chempionlar ligasiga qaytish — bu yutuq, ayniqsa o'tgan yili o'n beshinchi o'rinda tugatgandan so'ng. Ammo bu raqobatga kirish, afsonalar qatoriga kirmaslikni anglatadi. Aynan shu chegara «Yunayted» atrofida juda tez o'chiriladi.

«Manchester Yunayted»ning buyuk tarixini hech kim rad etmaydi. Ammo hozirgi kuchini doimiy ravishda asoslash uchun uni cheksiz ishlatish mumkin emas. Fergyusonning o'n uchta chempionligi klubning miqyosini tushuntiradi, ammo bu bugungi muammoli jamoaga yordam bermaydi.

Mana shu yerda kutish tuzog'i paydo bo'ladi. Har bir yaxshilanish qaytish deb e'lon qilinadi, har bir mag'lubiyat esa — falokat. Bu ikki ekstremalar o'rtasida oddiy tavsif yo'qoladi: bizda juda barqaror bo'lmagan jamoa bor, u yuqori tugashga qodir, ammo hali o'z maqomini uzoq muddatda tasdiqlay olmaydi. Shu ma'noda «o'rtamiyona» so'zi jamoa har mavsumda o'ninchi o'rinni egallaydi degani emas. Bu, uni avvaldan chempionlik uchun barqaror da'vogarlar qatoriga qo'yish mumkin emasligini anglatadi, faqat nomi uchun.

Hozirgi holatni tan olish ambitsiyalardan voz kechish demak emas. Realistik baho oldinga siljishni yangi hissiy ko'tarilishdan ajratishga yordam beradi. Karriq davrida uchinchi o'rin — yaxshilanish mumkinligini ko'rsatadi. Kuzdagi pasayish esa, bu hali tizimga aylanganini eslatadi.

Haqiqiy qaytishni bir muvaffaqiyatli bahor va bir alohida shov-shuvli g'alaba bilan o'lchash kerak emas. Bir necha ketma-ket mavsumlar kerakki, kuchlilar qatorida joy olish mo'jizani talab qilmasin, Chempionlar ligasida ishtirok esa muvaffaqiyatsizlik bilan tugamasin. Hozirgi vaqtda «Manchester Yunayted» o'zining buyukligida qolmoqda va hozirgi paytda barqaror jamoa emas. Endi mag'lubiyatlarga emas, balki klubni hozirgi ko'rsatkichlariga baho berishga tayyor bo'lish vaqti keldi. Eski titullar hurmatga sazovor, ammo yangi ishonchni maydonda qozonish kerak bo'ladi.

Danil Tutov